09128356433

koohkanco.com@gmail.com

همدان

ایران

شنبه - پنج شنبه 8.00 - 18.00

انواع سنگ های ورقه ای

 

ماسه سنگها

ماسه سنگ نوعی سنگ رسوبی است که اساسا از کانی های به ابعاد ماسه و یا دانه های سنگی تشکیل شده است.اغلب ماسه سنگها از کانی کوارتز/ ویا فلدسپار تشکیل شده اند ، زیرا متداولترین نوع کانیهایی هستند که در طبیعت وجود دارند. درست مانند ماسه ، ماسه سنگها نیز ممکن است در رنگهای مختلفی ظاهر شونند،متداولترین رنگهای آنها عبارت اند از قهوه ای مایل به زرد، قهوه ای،زرد، قرمز، خاکستری و سفید. ازآنجا که ماسه سنگها غالبا در پرتگاههای بسیار پر شیب و سایر ساختارهای توپوگرافی دیده می شونند ، رنگهای خاص ماسه سنگ قویا" بر حسب مناطق خاص شناسایی می شونند. برای مثال، بسیاری از نقاط North American West به جهت وجود ماسه سنگهای قرمز رنگ شهرت دارند.
هرچند برخی ماسه سنگها در برابر هوازدگی مقاوم اند ، با این حال به سهولت مورد استفاده می گیرد. این ویژگی ماسه سنگ را به یکی از مصالحی که در ساختمان سازی و سنگ فرش مورد استفاده قرار می گیرد، مبدل ساخته است. به دلیل سختی دانه ها ، یکسانی اندازه دانه ها و تا اندازه ای ماهیت خرد شوندگی ، ماسه سنگ یکی از مصالح بسیار عالی است که برای ساخت سنگ چاقو تیزکنی که برای تیز کردن تیغه ها و سایر ابزار آلات مورد استفاده قرار می گیرد،به کار برده می شود.
شکل گیری سنگهایی که اصولا ماسه سنگ هستند به گونه ایست که در برابر آب نفوذ پذیر اند و تخلخل آنها به حدی است که می توانند مقادیر زیادی را از آب را در خود نگاه دارند که همین امر آنها را به ابخیزهای گرانبهایی مبدل ساخته است. آبخیزهای دانه ریز نظیر ماسه سنگها بیشتر برای فیلتر سازی مواد آلاینده از سطح مستعد اند تا سنگهایی نظیر سنگ آهکها و سایر سنگهایی که بر اثر فعالیتهای لرزه ای ایجاد می شونند.


منشا ماسه سنگ

ماسه سنگ لایه ای sandstone ماسه سنگ لایه ای

منشاء ماسه سنگها آواری است( در مقابل مواد آلی همچون گچ و زغال سنگ). این ترکیبات از دانه های سیمانی شده ای که می توانند قطعات تشکیل دهنده سنگی باشند که از پیش وجود داشته است و یا بلورهای تک مینرال تشکیل شده است. ترکیبات سیمانی که این دانه ها را به یکدیگر متصل می سازد، اساسا کلسیت ، رس و یا سیلیکات هستند. اندازه دانه ها در ماسه بین 0.1 تا 2 میلیمتر متغییر است. ( سنگهای دانه ریز تر نظیر سیلت استون و شیلها معمولا رسوبات argillaceous و نیز رس و سنگهای دانه درشت تر شامل برشها و کنگلومراها ،رسوبات rudaceous نامیده می شونند.).


شکل گیری ماسه سنگها

در دو مرحله انجام می گیرد: در مرحله نخست، یک یا لایه های مختلفی از ماسه در نتیجه ته نشینی آن درآبهایی نظیر رودخانه ها، دریاچه ها و دریاهاو یا در بیابانها انباشته می شونند. معمولا، رسوب گذاری ماسه سنگها بر اثر ته نشست مواد معلق ؛ممانعت از حرکت و انباشت آنها در اعماق آبهاو بیابانها و یا معمولا ترکیبی از هر دو فرایند ایجاد می گردد. این ماسه ها در نهایت با ته نشست کانیها در فضاهای خالی شان سیمانی شده و به سنگ مبدل می شونند.
محیطی که ته نشست ترکیبات رسوبی در آن صورت می گیرد بر نوع مشخصات ماسه سنگ، در ابعاد کوچکتر بر اندازه دانه ها، جورشدگی ، ترکیب و در ابعاد بزرگتر بر ویژگیهای هندسی سنگها تاثیر می گذارد. محل ته نشینی رسوبات ماسه ای همانطور که در زیر بیان شده است

به دو گروه اصلی خاکی و آبی تقسیم می گردد:

محیطهای آبی:
1.رودخانه ها( بنادر،پوینت بارها، کانالهای ماسه ای )
2.مخروطه های آبرفتی
3.یخ آبرفت
4.دریاچه ها
5.بیابانها ( تلماسه ها)

محیطهای خاکی:
1.دلتاها
2.سواحل و ماسه های خطوط ساحلی
3.دلتاهای جذر و مدی ، جلگه ها
4.سدهای ماسه ای دور از کرانه ها و امواج ماسه ای
5.نهشته های حاصل از طوفانها و تند بادها
6.توربیدیت( کانالها و انباشته های آبرفتی بادبزنی شکل زیرزمینی )


انواع ماسه سنگsandstone انواع ماسه سنگ

با تعیین مشخصات زمین شناختی ماسه سنگها می توان آنها را در یکی از سه گروه زیر طبقه بندی کرد:

•ماسه سنگهای آرکوزیک که محتوای کربنی آنها زیاد( بیش از 25 درصد ) است.

•ماسه سنگهای از جنس کوارتز که محتوی کربنی آنها زیاد( بیش از 90 درصد ) است.(مشابه سنگ ورقه ای کوهکن)برخی موارد این ماسه سنگها اورتوکوارتزیت نامیده می شونند ، برای مثال کوارتزیت TuscaroraدرRidge-and-valley Appalachians .

•ماسه سنگهای رسی مانند گریوکها(greywacke ) که محتوای رس و لای آن قابل ملاحظه است.
شیل
شیل نوعی سنگ رسوبی دانه ریز است که ترکیب اصلی آن رس یا گل است. از مشخصه های آن می توان به لایه های نازکی اشاره کرد که به صورت منحنیهای نامنظم و غالبا تراشه وار شکسته می شونند واغلب موازی با صفحات لایه ای متمایز ناپذیر هستند. سنگهایی که فاقد قابلیت ورقه ورقه شدن هستند و از نظر ترکیبی مشابه اند اما اندازه ذرات آنها کمتر از 16/1میلیمتر است ، گل سنگ نامیده می شونند. همچنین سنگهایی که از نظر ابعاد ذرات مشابه اند لیکن از رس کمتری تشکیل شده اند و در ترکیب آنها ماسه دانه درشت بیشتری وجود دارد ،سیلت استون نامیده می شونند.


نحوه شکل گیری

ذرات ریز تشکیل دهنده شیلها می توانند برای مدت طولانی پس از آنکه ذرات بزرگتر و با چگالی بیشتر ماسه ته نشین شدند ، در آب به حالت معلق باقی بمانند. شیلها معمولا در آبهای دارای حرکت بسیار کند ته نشین می شونند و غالبا در نهشته های دریاچه ها و مردابها ،دلتاهای رودخانه ای ،دشتهای سیلابی و نیز نواحی دور از سواحل شنی یافت می شونند.
فسیلها، ردپای حیوانات ، لانه های زیرزمینی که در آنها حفر می شود و حتی حفره هایی که بر اثر ریزش قطرات باران بر روی آنها ایجاد می شونند در رویه لایه بندی شیلهاباقی می مانند. شیلها ممکن است از کنکرسیونها نیز تشکیل شده باشند.
شیلها که تحت حرارت و فشار قرار گرفته باشند به یک سنگ متامورفیکی سخت و با قابلیت تورق شدگی به نام سنگ لوح مبدل می شونند که غالبادر ساختمان سازی به کار برده می شونند.


سنگ‌های شیمیایی و بیوشیمیاییtable سنگ‌های شیمیایی و بیوشیمیایی

الف) تبخیریها

کانیهای تبخیری در محیط‌های کولابی یعنی محیطی که میزان تبخیر نسبت به ورود آب فزونی دارد تشکیل می‌شود. در این محیط اصل اشباع عامل ایجاد انواع رسوبهای تبخیری بوده و چون درجه اشباع آب با حرارت متفاوت است، لذا ترتیب خاص در پیدایش سنگ‌های تبخیری پیدا می‌شود که به آن شیل سنگهای تبخیری گفته می‌شود. محیط تشکیل این سنگها را می‌توان به دو دسته تقسیم نمود که عبارتست از الف) دریاچه‌های موقتی نظیر دریاچه قم ب) حوضه‌های کناری دریاهای بهرالیل ارتباط آن با دریای آزاد محدود می‌باشد نظیر خلیج فارس و خلیج قره‌ نباز.
شرایط عادی تبخیر و اشباع در این حوضه‌ها هم از نظر مکانی و هم از نظر زمان نظم خاصی را ایجاد می‌نماید که بطور مثال افزایش وزن مخصوص در اثر تبخیر و نوع کانی تبخیری به شرح زیر است.
نحوه رسوب‌گذاری، نهشته‌های نمک‌دار در هنگام تبخیر یک متر از آب دریا به شرح زیر است.



رسوب

ارتفاع آب باقی‌مانده

رسوب آهک با مقدار بسیار کم آهن

0/543m

رسوب گچ، ابتدا سریع و سپس کند

0/190m

رسوب گچ، شروع رسوب نمک‌طعام

0/099m

پایان بیشینه رسوب گچ و ادامه رسوب‌گذاری نمک‌طعام

0/095m

بیشینه رسوب نمک و دنباله رسوب گچ

0/039

پایان رسوب گچ و دنباله رسوب‌گذاری نمک

0/032

دنباله رسوب نمک‌طعام و رسوب کلرور پتاسیم و سولفات منیزیم

0/032000/000


















ب: سنگ‌ آهن رسوبیiron stone سنگ‌ آهن رسوبی


آهن یکی از فراوان‌ترین عناصر در پوسته جامد زمین است و فقط معدودی از سنگ‌ها، از ترکیب آهن عاری می‌باشند. بنابراین سنگ آهن به سنگهایی اطلاق می‌گردد که مقدار آهن آنها بیش از 15 درصد، (که معادل 21/3 درصد Fe2o3و یا 19/4 درصدFeo است) تعیین شده باشد. از جمله رسوبات غنی از آهن می‌توان به لاتریت و رس‌های آهن‌دار اشاره نمود.
•           پمپ ( مدور و دوکی شکل ). بلوک ( زاویه دار ): قطر بزرگتر از mm 64
•           رده‌بندی و نامگذاری
•           توف :
سنگی که اساسا از خاکستر تشکیل شده است.
•           توف لاپیلی :
این سنگ از لاپیلی و خاکستر آتشفشانی تشکیل شده است.
•           آلگومرا :
این سنگ اساسا از بمب آتش فشانی تشکیل شده است.
•           برش ولکانیک :
سنگی که اساسا از بلوک تشکیل شده است.
•           برش توفی :
برشی که با مقدار زیادی خاکستر همراه است.
•           توفیت‌ها یا رسوبات توفی :
وقتی توف‌ها در محل ته‌نشینی خود با مواد تخریبی (رسوبات اپی کلاستیک) مخلوط می‌شوند به سنگ حاصله توفیت می‌گویند.
•           پامیس :
ماگماهای غنی از سیلیس وسیکوزیته بالایی دارند، وقتی این ماگماها به طور انفجاری تشکیل سنگهای پرحفره‌ای را بدهند پامیس تشکیل می‌شود. معمولا قطعات تشکیل دهنده آن لاپیلی و بمب است و در درجه اول خاکستر شیشه‌ای.

پامیس آنقدر حفره‌دار است که قطعات تشکیل دهنده‌اش روی آب شناور می‌مانند و بعد از زمان زیادی سنگ اشباع شده و در آب فرو می‌رود. معمولا حفرات پامیس مدور یا بیضوی هستند.
•           اسکوریا :
یک سنگ با ترکیب بازالتی و به شدت حفره‌دار است. حداقل قسمتی از آن شیشه‌ای ولی آفانیتیک است.
•           سیندر ( cinder ):
اغلب لاپیلی‌ها و بمب‌های بازالتی که به شکل اسکوریا هستند، سیندر نامیده می‌شوند.
تفرا: tephra            
به هر ماده آذر آواری ، صرفنظر از اندازه‌ آن گفته می‌شود             

 




از طبیعت بیاموزیم...

گروه معادن کوهکن